آبریزش بینی همیشه تجربهای ناخوشایند است، هرچند که بخشی از مکانیسم دفاعی طبیعی بدن محسوب میشود. مخاط بینی برای محافظت از بافتهای داخلی بدن در برابر میکروبها و عوامل تحریککننده تولید میشود. آبریزش بینی زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به دلیل عفونت ویروسی، باکتریایی یا واکنشهای آلرژیک، تولید مخاط را افزایش میدهد.
علت آبریزش بینی چیست؟
دکتر توچی ایروکو-مالیز، رئیس بخش پزشکی خانواده در مرکز نورثول، میگوید: «دو دلیل اصلی آبریزش بینی وجود دارد؛ یا عفونت ویروسی یا باکتریایی است یا حساسیت.» همچنین تحریکات محیطی مانند استنشاق دود، هوای آلوده، هوای سرد یا خوردن غذاهای تند میتواند باعث تحریک اعصاب بینی و افزایش ترشح مخاط شود.
چگونه آبریزش بینی را سریع متوقف کنیم؟
برای کاهش سریع آبریزش بینی، روشهای مختلفی وجود دارد که پزشکان توصیه میکنند:
- داروهای بدون نسخه: داروهای ضداحتقان که باعث کاهش تولید مخاط میشوند، اما باید با احتیاط مصرف شوند، بهویژه در افراد مبتلا به فشار خون بالا.
- اسپریهای استروئیدی بینی: برای کاهش التهاب ناشی از آلرژی موثرند.
- آنتیهیستامینها: این داروها با مسدود کردن هیستامین، علائم آلرژی را کاهش میدهند اما ممکن است باعث خوابآلودگی شوند.
- ترکیب دارویی: برخی داروها ترکیبی از آنتیهیستامین و ضداحتقان هستند که در صورت نیاز میتوانند مفید باشند.
راهکارهای طبیعی و خانگی برای کنترل آبریزش بینی
یکی از دلایل افزایش مخاط، تلاش بدن برای حفظ رطوبت داخل بینی است. بنابراین، مرطوب نگه داشتن بینی و گلو میتواند به کاهش تولید مخاط کمک کند:
- اسپری آب نمک: برای مرطوب کردن مجاری بینی و کاهش خشکی.
- استفاده از نتی پات: وسیلهای شبیه قوری کوچک برای شستشوی بینی با محلول آب نمک که باید با آب مقطر یا جوشانده شده استفاده شود.
- دستگاه بخور: افزودن رطوبت به هوای محیط کمک میکند بینی و گلو مرطوب بمانند.
- دوش آب گرم: بخار ناشی از دوش گرم میتواند به مرطوب کردن بینی کمک کند.
- نوشیدنیهای گرم: نوشیدن چای یا سوپ گرم علاوه بر مرطوب کردن بینی، به هیدراته ماندن بدن نیز کمک میکند.
مدت زمان آبریزش بینی چقدر است؟
مدت زمان آبریزش بینی بستگی به علت آن دارد. اگر به دلیل تحریکات محیطی باشد، معمولاً با بازگشت شرایط به حالت عادی متوقف میشود. در موارد عفونت ویروسی، آبریزش بینی معمولاً ۷ تا ۱۰ روز طول میکشد. در عفونتهای باکتریایی ممکن است پزشک آنتیبیوتیک تجویز کند. در حساسیتها، آبریزش بینی تا زمانی که فرد در معرض ماده حساسیتزا باشد ادامه دارد.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر آبریزش بینی فقط از یک طرف باشد یا مایعی شفاف و آبکی از یک سوراخ بینی خارج شود، ممکن است نشانه نشت مایع مغزی-نخاعی باشد که نیاز به فوریت پزشکی دارد. همچنین اگر آبریزش بینی بیش از ۱۰ روز ادامه داشت یا پس از بهبود دوباره بدتر شد، باید به پزشک مراجعه کنید. در موارد نادر، تومور بینی نیز میتواند علت آبریزش باشد. اگر آبریزش بینی مزمن بدون دلیل مشخص داشتید، ممکن است به رینیت وازوموتور (آبریزش بینی غیرآلرژیک مزمن) مبتلا باشید که نیاز به درمان تخصصی دارد.
نتیجهگیری: بیشتر موارد آبریزش بینی خودبهخود یا با داروهای بدون نسخه بهبود مییابند. مرطوب نگه داشتن مجاری بینی و هوای تنفسی میتواند از تولید بیش از حد مخاط جلوگیری کند و به کاهش علائم کمک نماید.
