آرد گلوتینوس از آسیاب کردن برنج چسبناک یا همان برنج گلوتینوس به دست میآید. این نوع برنج دانههایی کوتاهتر و گردتر نسبت به برنج معمولی دارد و پس از پخت، بافتی نرم و چسبناک ایجاد میکند. آرد حاصل نیز بسیار نرم، سفید و چسبنده است. برخلاف تصور عمومی، آرد گلوتینوس فاقد گلوتن است؛ زیرا گلوتن پروتئینی است که در گندم، جو و چاودار وجود دارد و برنج گلوتینوس این پروتئین را ندارد. چسبندگی این آرد ناشی از نوع خاصی از نشاسته به نام آمیلوپکتین است که باعث ژلاتینه شدن و ایجاد بافتی کشسان و لاستیکی میشود.
خواص و فواید آرد گلوتینوس
آرد گلوتینوس علاوه بر کاربردهای آشپزی، خواص تغذیهای قابل توجهی دارد. مهمترین ویژگی آن بدون گلوتن بودن است که آن را برای بیماران سلیاک و افراد حساس به گلوتن مناسب میکند. این آرد منبع خوبی از کربوهیدراتها است و انرژی لازم بدن را تامین میکند. همچنین حاوی کولین است که به کاهش کلسترول و تنظیم قند خون کمک میکند. نوع کامل و فرآوری نشده این آرد میتواند فیبر قابل توجهی داشته باشد که به بهبود گوارش و پیشگیری از یبوست کمک میکند. برنج چسبناک معمولاً به راحتی هضم میشود و برای معدههای حساس مناسب است. با این حال، آرد گلوتینوس کالری بالایی دارد و مصرف زیاد آن ممکن است باعث افزایش وزن شود، بنابراین بهتر است به مقدار مناسب و در رژیم متعادل مصرف شود.
روش تهیه آرد گلوتینوس در خانه
تهیه آرد گلوتینوس در خانه ساده است اما نیازمند دقت و صبر است. برای این کار میتوانید از برنج گلوتینوس خام استفاده کنید. ابتدا حدود یک کیلوگرم برنج را در دو لیتر آب به مدت دو روز خیس کنید و در این مدت چند بار آب را تعویض کنید تا برنج بو نگیرد و مواد اضافی خارج شود. سپس برنج خیسخورده را با هاون یا غذاساز بکوبید تا نرم شود. برنج کوبیده شده را روی سطح تمیز پهن کنید و در جای خشک و خنک کاملاً خشک نمایید. پس از خشک شدن، برنج را آسیاب کرده و آرد به دست آمده را الک کنید تا ذرات درشت جدا شوند. نکته مهم این است که برنج باید کاملاً خشک باشد تا آرد کپک نزند و برای تهیه آرد باکیفیت بهتر است از برنج تازه استفاده شود.
کاربردهای آرد گلوتینوس در آشپزی و شیرینیپزی
آرد گلوتینوس به دلیل بافت چسبناک و خاصیت ژلاتینه شدن، در تهیه انواع دسرها، نانها و غذاهای سنتی آسیایی کاربرد فراوان دارد. مهمترین کاربردهای آن عبارتاند از:
- موچی: کیک برنجی چسبناک ژاپنی که با آرد گلوتینوس تهیه میشود.
- دانگو: دسر ژاپنی از گلولههای خمیر برنجی.
- ته بوکی: غذای محبوب کرهای که در تهیه خمیر آن از آرد گلوتینوس استفاده میشود.
- تانگیوان: دسر سنتی چینی که در جشنواره فانوس تهیه میشود.
- نانهای بدون گلوتن: ترکیب آرد گلوتینوس با سایر آردهای بدون گلوتن برای تولید نانهای خوشبافت.
- شیرینی و کوکی: تهیه انواع کوکیهای نرم و شیرینیهای سنتی آسیایی.
- غلیظکننده: استفاده به عنوان غلیظکننده در سسها و سوپها.
نکات خرید و نگهداری آرد گلوتینوس
برای خرید آرد گلوتینوس باید به کیفیت و تازگی آن توجه کنید. آرد تازه بوی مطبوع دارد و بدون کلوخه است. بستهبندی باید دربسته و مقاوم به رطوبت باشد و برچسب مواد را بررسی کنید تا آرد خالص و بدون افزودنی باشد. نگهداری آرد در ظرف دربسته و در جای خشک و خنک ضروری است. برای نگهداری طولانیمدت میتوانید آرد را در یخچال یا فریزر قرار دهید تا از فساد و بیدزدگی جلوگیری شود.
