استفاده از خلال دندان اگر به درستی انجام نشود، می‌تواند به بافت نرم و حساس لثه آسیب وارد کند. لثه بافتی نرم و پرخون است که دندان‌ها را احاطه کرده و هر گونه فشار یا آسیب مکانیکی ممکن است باعث زخم، خونریزی و التهاب شود.

عوارض استفاده نادرست از خلال دندان

فشار زیاد، فرو کردن خلال دندان به سمت لثه و استفاده مکرر از خلال‌های چوبی یا پلاستیکی نامناسب از جمله عواملی هستند که می‌توانند به لثه آسیب برسانند. برخی از عوارض شایع عبارتند از:

  • آسیب مکانیکی مستقیم: نوک تیز خلال دندان ممکن است به بافت لثه فشار وارد کرده و باعث زخم شود.
  • خونریزی و زخم لثه: خونریزی هنگام یا پس از استفاده از خلال دندان نشانه آسیب به بافت لثه است.
  • عقب‌نشینی و تحلیل لثه: فشار مکرر می‌تواند باعث عقب‌نشینی لثه و حساسیت دندان‌ها شود.
  • شکستن و گیر کردن تکه چوب: خلال‌های چوبی ممکن است بشکنند و تکه‌های ریز آن باعث التهاب و عفونت شوند.
  • عفونت و انتقال میکروب: استفاده از خلال آلوده یا مشترک می‌تواند باعث ورود باکتری به لثه شود.
  • خطر بلع یا آسپیراسیون: احتمال بلعیدن خلال دندان به خصوص در کودکان و سالمندان وجود دارد.
  • آسیب به دندان‌ها و ترمیم‌ها: فشار بیش از حد می‌تواند به دندان‌ها و ترمیم‌های دندانی آسیب برساند.

عوامل افزایش‌دهنده خطر آسیب به لثه

برخی شرایط استفاده از خلال دندان، خطر آسیب به لثه را بیشتر می‌کند، از جمله:

تصویر تأثیر استفاده از خلال دندان بر سلامت و بافت لثه
  • فشار زیاد و حرکات تند هنگام استفاده
  • فرو کردن خلال به سمت لثه به جای حرکت افقی
  • استفاده مکرر از خلال‌های چوبی
  • استفاده از خلال‌های شکسته یا نوک تیز
  • استفاده مشترک از خلال دندان
  • وجود بیماری یا التهاب لثه
  • استفاده از خلال فلزی یا اشیای غیربهداشتی

علائم هشداردهنده آسیب لثه

اگر پس از استفاده از خلال دندان علائمی مانند خونریزی مکرر، درد، تورم، زخم، بوی بد دهان یا حساسیت دندان مشاهده کردید، باید به سلامت لثه توجه کنید و در صورت شدت یافتن علائم به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

روش صحیح استفاده از خلال دندان

برای کاهش خطر آسیب، نکات زیر را رعایت کنید:

  • استفاده از خلال دندان تمیز و سالم
  • حرکت آرام و افقی بین دندان‌ها بدون فشار دادن نوک خلال به لثه
  • اجتناب از حرکات تند و چندباره
  • در صورت گیر کردن غذا، استفاده از نخ دندان یا برس بین دندانی
  • عدم استفاده از خلال‌های شکسته یا پرزدار
  • عدم اشتراک‌گذاری خلال دندان
  • شست‌وشوی دهان پس از استفاده

جایگزین‌های ایمن‌تر برای خلال دندان

برای پاکسازی فضای بین دندان‌ها، ابزارهای بهداشتی مطمئن‌تری وجود دارد که عبارتند از:

تصویر نشان‌دهنده عوارض استفاده از خلال دندان
  • نخ دندان برای حذف پلاک و ذرات غذا
  • برس بین دندانی مناسب افراد با فاصله بین دندان‌ها یا ایمپلنت
  • نخ دندان مخصوص ایمپلنت و پل
  • واترپیک یا فلاستر آب برای شست‌وشوی مکمل
  • مسواک با سر کوچک برای دسترسی به نواحی دورتر

باورهای نادرست درباره خلال دندان

  • خلال دندان جایگزین نخ دندان است: این باور اشتباه است، زیرا خلال دندان نمی‌تواند پلاک را به طور کامل پاک کند.
  • فشار بیشتر بهتر است: فشار زیاد باعث آسیب به لثه می‌شود و خارج کردن غذا باید با ملایمت انجام شود.
  • خونریزی لثه طبیعی است: خونریزی نشانه آسیب است و باید علت آن بررسی شود.
  • خلال دندان برای کودکان بی‌خطر است: به دلیل خطر بلع و آسیب، استفاده از خلال دندان برای کودکان توصیه نمی‌شود.
تصویر علائم هشداردهنده آسیب لثه ناشی از استفاده از خلال دندان

منبع: دلگرم

mja.calon

نویسنده مجله گندمک؛ مطالب با تکیه بر تجربه عملی و منابع معتبر تهیه می‌شوند.