زرد شدن برگ درخت نارنگی یکی از مشکلات رایج و در عین حال پیچیده‌ای است که باغداران با آن مواجه می‌شوند. این پدیده معمولاً نشانه‌ای از اختلال در سلامت درخت است و می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد؛ از کمبود مواد مغذی گرفته تا شرایط نامناسب خاک و آبیاری، بیماری‌ها و آفات.
زرد شدن برگ درخت نارنگی: چرا تشخیص علت زردی برگ نارنگی اهمیت دارد؟
برگ درخت نارنگی نقش کارخانه غذایی را ایفا می‌کند و رنگ سبز آن به دلیل وجود کلروفیل است که مسئول جذب نور و تولید قند است. هر عاملی که باعث تخریب کلروفیل شود، رنگ برگ‌ها را به زرد تبدیل می‌کند. بنابراین زردی برگ نشانه‌ای عمومی است و برای یافتن علت اصلی باید به نکات دقیق‌تری توجه کرد، مانند اینکه کدام برگ‌ها زرد شده‌اند، الگوی زردی چگونه است و چه علائم همراهی مشاهده می‌شود.
نقش pH خاک در زرد شدن برگ نارنگی
یکی از پنهان‌ترین دلایل زردی برگ نارنگی، نامناسب بودن pH خاک است. در خاک‌های آهکی با pH بالاتر از ۷٫۵، عناصر مهمی مانند آهن، روی و منگنز به شکل نامحلول درمی‌آیند و در نتیجه ریشه قادر به جذب آن‌ها نیست. این موضوع باعث می‌شود درخت حتی در خاکی غنی از این عناصر دچار کمبود شود. بنابراین اولین گام در مواجهه با زردی برگ، آزمایش خاک و اصلاح pH آن است که معمولاً با استفاده از گوگرد عنصری، اسید هیومیک و کودهای اسیدی‌کننده انجام می‌شود.
کمبودهای تغذیه‌ای و نشانه‌های آن
کمبود نیتروژن
کمبود نیتروژن معمولاً با زردی یکنواخت برگ‌های مسن آغاز می‌شود و باعث کاهش رشد و بی‌رمقی درخت می‌شود. این کمبود اغلب ناشی از فقر ماده آلی یا آبیاری زیاد است و اصلاح آن نیازمند افزودن ماده آلی و تقسیم کود نیتروژن در چند مرحله است.
کمبود آهن
اگر برگ‌های جوان نوک شاخه‌ها زرد شده و رگبرگ‌ها سبز باقی مانده‌اند، احتمال کمبود آهن وجود دارد. این مشکل معمولاً به دلیل قلیایی بودن خاک ایجاد می‌شود و درمان آن شامل چالکود با کلات آهن EDDHA و محلول‌پاشی سولفات آهن است.
کمبود منیزیم
کمبود منیزیم با زردی حاشیه و نوک برگ‌های مسن و حفظ رنگ سبز در بخش میانی برگ به شکل الگوی «هفت» مشخص می‌شود. این کمبود در خاک‌های اسیدی و شنی شایع است و با مصرف سولفات منیزیم قابل اصلاح است.
کمبود روی و منگنز
کمبود روی باعث کوچک شدن برگ‌ها و زردی بین ریشی می‌شود، در حالی که کمبود منگنز زردی پراکنده و نامنظمی ایجاد می‌کند. محلول‌پاشی سولفات روی و منگنز در بهار و پس از تشکیل میوه معمولاً موثر است.
کمبود پتاسیم و کلسیم
کمبود پتاسیم با سوختگی حاشیه برگ‌های مسن و کمبود کلسیم با بدشکلی و نکروز برگ‌های جوان همراه است. این کمبودها در خاک‌های سبک و درختان پرمحصول بیشتر دیده می‌شوند و با کوددهی متعادل قابل کنترل هستند.
آبیاری نامناسب و تأثیر آن بر زردی برگ
آبیاری بیش از حد باعث کاهش اکسیژن خاک و پوسیدگی ریشه می‌شود که با زردی عمومی و ریزش برگ همراه است. از سوی دیگر، کم‌آبی مزمن باعث خشک شدن و لوله شدن برگ‌ها می‌شود. بهترین روش آبیاری، عمقی و با فواصل مناسب بر اساس نوع خاک است.
بیماری‌ها و آفات موثر بر زردی برگ نارنگی
بیماری‌هایی مانند گموز، گرینینگ و ویروس‌ها می‌توانند باعث زردی برگ شوند و هر کدام نشانه‌های خاص خود را دارند. همچنین آفات مکنده مانند کنه، شته و سپردار با مکیدن شیره گیاه، زردی و ریزش برگ را تشدید می‌کنند. کنترل این عوامل نیازمند بازرسی منظم و استفاده از روش‌های مناسب است.
عوامل محیطی و غیرزنده
سرمازدگی، شوری خاک و آب، آسیب علف‌کش‌ها و پیری طبیعی برگ‌ها نیز می‌توانند باعث زردی برگ شوند که هر یک ویژگی‌های خاص خود را دارند و باید به درستی تشخیص داده شوند.
منبع و مطالعه بیشتر: دلگرم
