با پارچه کهنه، پیش بند موضوع اصلی این مطلب است و در ادامه نکات آن را بررسی می‌کنیم.
اگر در خانه پارچه‌های قدیمی، پیراهن‌های بلااستفاده یا تکه‌های اضافه‌ی پارچه دارید، می‌توانید بدون صرف هزینه زیاد، پیش بند آشپزخانه‌ای شیک و کاربردی بسازید. این کاردستی ساده نیاز به چرخ خیاطی حرفه‌ای ندارد و حتی با دوخت دستی هم قابل انجام است. در این آموزش مرحله به مرحله، نحوه تبدیل پارچه کهنه به پیش بندی خوش دوخت را می‌آموزیم که می‌توانید آن را با جیب، نوارهای رنگی و تکه‌دوزی‌های دلخواه تزئین کنید.
با پارچه کهنه، پیش بند: چرا دوخت پیش بند با پارچه کهنه ایده خوبی است؟
دوخت پیش بند با پارچه‌های بلااستفاده، راهی اقتصادی و دوستدار محیط زیست برای استفاده مجدد از وسایل خانه است. پارچه یک پیراهن نخی قدیمی، دامن ضخیم یا رومیزی سالم می‌تواند به پیش بندی تازه و کاربردی تبدیل شود. همچنین می‌توانید رنگ و طرح پارچه را با دکور آشپزخانه هماهنگ کنید و برای جیب یا بندها از پارچه‌ای متفاوت بهره ببرید. بهتر است پارچه‌ای انتخاب شود که قابل شست‌وشو، نسبتاً محکم و بدون پارگی باشد. پارچه‌های نخی و کتان معمولاً گزینه‌های مناسبی هستند.
وسایل لازم برای دوخت پیش بند
- یک تکه پارچه کهنه و تمیز به ابعاد حدود ۷۰ در ۹۰ سانتی‌متر یا بزرگ‌تر
- تکه‌ای پارچه برای جیب به اندازه تقریبی ۲۵ در ۳۰ سانتی‌متر
- نخ همرنگ یا متضاد با پارچه
- سوزن خیاطی یا چرخ خیاطی
- قیچی پارچه‌بر
- متر خیاطی و صابون خیاطی یا گچ
- چند سوزن ته‌گرد یا گیره پارچه
- اتو برای صاف کردن لبه‌ها
نکته: اندازه‌ها پیشنهادی هستند؛ در صورت دوخت پیش بند برای فردی با جثه متفاوت، اندازه‌ها را متناسب تغییر دهید.
مراحل دوخت پیش بند آشپزخانه
۱. انتخاب و آماده‌سازی پارچه
ابتدا پارچه را بشویید و کاملاً خشک کنید تا آلودگی‌ها و بوهای احتمالی از بین بروند. سپس آن را اتو بزنید تا چروک‌ها باز شوند و اندازه‌گیری دقیق‌تری داشته باشید. پارچه را از نظر پارگی، لکه‌های مقاوم و قسمت‌های نازک بررسی کنید. اگر از پیراهن قدیمی استفاده می‌کنید، قسمت‌های سالم پشت و جلوی لباس را برای بدنه پیش بند کنار بگذارید. قسمت‌های کوچک‌تر نیز برای جیب و بندها کاربرد دارند.
۲. کشیدن الگوی پیش بند روی پارچه
برای پیش بند ساده بزرگسال، می‌توانید از این اندازه‌ها به عنوان نقطه شروع استفاده کنید:
- طول بدنه: حدود ۷۵ تا ۸۰ سانتی‌متر
- عرض قسمت پایین: حدود ۶۵ تا ۷۰ سانتی‌متر
- عرض قسمت بالای سینه: حدود ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر
- ارتفاع بخش سینه: حدود ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر
این اندازه‌ها را روی پارچه علامت بزنید و خطوط کناری را به تدریج از بخش بالایی به سمت پایین بازتر کنید تا فرم پیش بند شکل گیرد. پیش از برش، یک بار پارچه را جلوی بدن بگیرید یا الگو را با پیش بند قدیمی مقایسه کنید. برای دوخت لبه‌ها، حدود ۱ تا ۱٫۵ سانتی‌متر جای دوخت در نظر بگیرید. سپس پارچه را مطابق خطوط برش دهید.
۳. مرتب کردن و دوخت لبه‌ها
لبه‌های خام پارچه را ابتدا حدود نیم سانتی‌متر به داخل تا بزنید و اتو کنید، سپس دوباره حدود یک سانتی‌متر تا بزنید تا لبه بریده شده داخل دوخت پنهان شود. لبه‌ها را با سوزن ته‌گرد یا گیره ثابت کنید و با چرخ خیاطی یا دوخت دستی محکم بدوزید. این کار را برای دو طرف، قسمت پایین و لبه‌های بالایی انجام دهید. اگر چرخ خیاطی ندارید، دوخت ساده رفت و برگشتی را با فاصله منظم بخیه‌ها انجام دهید تا لبه‌ها پس از شست‌وشو باز نشوند.
۴. دوخت جیب کاربردی
جیب پیش بند را کاربردی‌تر و زیباتر می‌کند. تکه‌ای پارچه به اندازه تقریبی ۲۵ در ۳۰ سانتی‌متر ببرید. لبه بالایی جیب را دو بار به داخل تا بزنید و بدوزید. سه لبه دیگر را حدود یک سانتی‌متر به داخل تا کنید. جیب را در قسمت میانی پیش بند، کمی پایین‌تر از کمر قرار دهید. ابتدا با سنجاق یا گیره ثابت کنید و سپس دو طرف و پایین جیب را بدوزید. لبه بالایی جیب را باز بگذارید تا بتوانید وسایل سبک را داخل آن قرار دهید. برای استحکام بیشتر، دو گوشه بالایی جیب را چند بار بدوزید. می‌توانید جیب را به دو قسمت تقسیم کنید تا فضای جداگانه‌ای برای دستمال یا قاشق چوبی داشته باشید.
۵. آماده‌سازی بندهای کمر و گردن
برای بندها از پارچه محکم استفاده کنید تا هنگام بستن یا شستن پاره نشوند. دو بند کمر هر کدام حدود ۶۰ تا ۷۵ سانتی‌متر طول و ۸ تا ۱۰ سانتی‌متر عرض داشته باشند. بند گردن حدود ۵۰ تا ۶۰ سانتی‌متر طول و ۸ تا ۱۰ سانتی‌متر عرض در نظر بگیرید. اندازه‌ها را بر اساس جثه و راحتی خود تنظیم کنید. برای ساخت هر بند، پارچه را از طول تا کنید، لبه‌ها را به داخل برگردانید و بدوزید تا نوار مرتب و محکمی به دست آید. بندهای کمر را در دو طرف پیش بند و بند گردن را در دو گوشه بالایی آن محکم بدوزید. برای استحکام بیشتر، محل اتصال هر بند را به شکل مربع یا ضربدری چند بار چرخ کنید. اگر می‌خواهید پیش بند راحت‌تر پوشیده شود، می‌توانید به جای بند ثابت گردن از بند قابل تنظیم استفاده کنید.
۶. تزئین پیش بند با تکه‌دوزی و نوار رنگی
با چند تغییر کوچک می‌توانید پیش بندی متفاوت بسازید:
- سبک روستیک: استفاده از پارچه کتان ساده، چهارخانه یا رنگ‌های کرم و قهوه‌ای
- طرح گل‌دار: جیب را از پارچه گل‌دار بدوزید و بدنه را ساده انتخاب کنید
- تکه‌دوزی رنگی: استفاده از باقی‌مانده پارچه‌های قدیمی برای ایجاد طرح‌های هندسی یا گل
- نوار تزئینی: دوخت نوار پارچه‌ای باریک دور جیب یا لبه پایین
- گلدوزی ساده: دوخت نام خود یا طرح‌های کوچک مانند گل، برگ یا فنجان روی جیب
تزئینات باید محکم باشند و مانع شست‌وشوی آسان پیش بند نشوند. بهتر است از مهره‌ها و قطعات برجسته‌ای که ممکن است جدا شوند یا هنگام کار در آشپزخانه گیر کنند، استفاده نکنید.
۷. بررسی دوخت‌ها و شست‌وشوی پیش بند
پیش از استفاده، همه دوخت‌ها را بررسی کنید؛ به ویژه محل اتصال بندهای گردن و کمر و گوشه‌های جیب. نخ‌های اضافه را قیچی کنید و اگر دوختی شل است، آن را دوباره محکم بدوزید. در پایان، پیش بند را مطابق جنس پارچه بشویید و خشک کنید. اگر از چند نوع پارچه استفاده کرده‌اید، روش شست‌وشو را بر اساس حساس‌ترین پارچه انتخاب کنید.
نکات مهم برای نتیجه بهتر
- پارچه‌های ضخیم و بادوام برای استفاده روزمره مناسب‌ترند.
- پارچه خیلی نازک ممکن است زود پاره شود؛ در این صورت بدنه یا جیب را دولایه کنید.
- اگر از لباس قدیمی استفاده می‌کنید، دکمه‌ها و زیپ‌های مزاحم را پیش از برش جدا کنید.
- پیش بند را از شعله مستقیم، اجاق داغ و روغن پاشیده شده دور نگه دارید؛ پارچه نخی نیز قابل اشتعال است.
- اگر پارچه لکه روغن یا مواد شیمیایی دارد که پاک نمی‌شود، برای دوخت پیش بند آشپزی از آن استفاده نکنید.
جمع‌بندی
دوخت پیش بند آشپزخانه با پارچه کهنه، راهی برای استفاده دوباره از لباس‌ها و پارچه‌های قدیمی و فرصتی برای ساخت وسیله‌ای مطابق سلیقه شخصی است. با انتخاب پارچه مناسب، برش ساده، لبه‌دوزی مرتب، جیب جادار و بندهای محکم، می‌توانید پیش بندی زیبا و بادوام داشته باشید؛ حتی اگر تازه‌کار باشید.
منبع و مطالعه بیشتر: دلگرم
