تمیزکردن قابلمه و کفگیر سوخته موضوع اصلی این مطلب است و در ادامه نکات آن را بررسی میکنیم.
سوختن غذا و چسبیدن لایههای سیاه به کف قابلمه یا کفگیر، ظاهر وسایل آشپزخانه را خراب میکند؛ اما در بسیاری از موارد نیازی به دور انداختن آنها نیست. با استفاده از آب گرم، مایع ظرفشویی، جوش شیرین و ابزارهای غیرزبر میتوان بسیاری از لکههای سوختگی و غذای چسبیده را به تدریج جدا کرد. البته روش مناسب به جنس قابلمه، کفگیر و پوشش آنها بستگی دارد.
تمیزکردن قابلمه و کفگیر سوخته: نکات اولیه برای تمیزکردن قابلمه سوخته
اول از همه، قابلمه داغ را خیس نکنید. اگر قابلمه تازه روی اجاق بوده، اجازه دهید کمی خنک شود و سپس سراغ تمیزکردن بروید. تغییر ناگهانی دما میتواند به بعضی ظروف آسیب بزند یا حتی باعث تاب برداشتن آنها شود. همچنین قبل از استفاده از هر ماده شوینده، دستورالعمل سازنده ظرف را بررسی کنید.

روشهای ساده برای تمیزکردن قابلمه سوخته
روش اول: آب گرم و مایع ظرفشویی برای سوختگیهای معمولی
- مواد غذایی جداشدنی را با قاشق چوبی بردارید.
- کف قابلمه را با آب گرم پر کنید.
- چند قطره مایع ظرفشویی اضافه کنید.
- اجازه دهید حدود ۳۰ دقیقه خیس بخورد.
- سپس با اسفنج نرم یا برس نایلونی آن را تمیز کنید.
خیس کردن، اولین و کمخطرترین مرحله برای نرم کردن مواد سوخته است و در بسیاری از موارد نیاز به سابیدن شدید را از بین میبرد.
روش دوم: جوش شیرین برای لکههای سرسخت
جوش شیرین یک ماده ساینده ملایم است و میتواند به جداشدن بقایای سوخته کمک کند.
- ابتدا کف قابلمه را با یک لایه نازک آب بپوشانید.
- سپس مقداری جوش شیرین اضافه کنید تا حالت خمیری پیدا کند.
- خمیر را روی قسمتهای سوخته پخش کنید و حدود ۱۰ تا ۳۰ دقیقه صبر کنید.
- بعد با اسفنج غیرزبر یا برس نایلونی به آرامی تمیز کنید.
اگر لکه قدیمی و ضخیم است، میتوانید خمیر را مدت بیشتری روی سطح باقی بگذارید و سپس دوباره تمیزکاری را تکرار کنید.

روش سوم: حرارت دادن آب و جوش شیرین
برای قابلمهای که غذای سوخته به کف آن چسبیده، استفاده از حرارت ملایم میتواند کمککننده باشد. مقداری آب داخل قابلمه بریزید، به آن جوش شیرین اضافه کنید و اجازه دهید محلول با حرارت ملایم گرم شود. سپس با قاشق چوبی مواد نرم شده را آرام از کف جدا کنید. پس از خنک شدن قابلمه، آن را با اسفنج نرم بشویید و کاملاً آبکشی کنید.
روش چهارم: استفاده از سرکه
سرکه میتواند برای برخی ظروف و لکهها مفید باشد، اما برای همه جنسها مناسب نیست. برای مثال، بعضی راهنماهای سازندگان استفاده از سرکه را برای ظروف خاص پیشنهاد میکنند، در حالی که برای چدن یا برخی سطوح دیگر باید از مواد اسیدی پرهیز کرد. بنابراین جنس ظرف اهمیت زیادی دارد. برای ظروفی که طبق دستور سازنده استفاده از سرکه برایشان مجاز است، میتوان مقدار مناسبی آب و سرکه را داخل ظرف ریخت و برای مدت کوتاهی حرارت داد؛ سپس بعد از خنک شدن، باقیماندهها را با ابزار غیرزبر جدا کرد.
نکته مهم: لازم نیست سرکه و جوش شیرین را همیشه با هم مخلوط کنید؛ ترکیب این دو باعث واکنش و کف کردن میشود و بخشی از اثر قلیایی جوش شیرین را خنثی میکند.

تمیزکردن کفگیر سوخته
روش تمیزکردن کفگیر کاملاً به جنس آن بستگی دارد:
کفگیر چوبی
اگر کفگیر چوبی فقط لکههای غذا و سوختگی سطحی دارد، آن را در آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید و با اسفنج نرم تمیز کنید. اما آن را برای مدت طولانی در آب خیس نکنید؛ چوب میتواند آب جذب کند و در صورت خشک شدن نامناسب ترک بخورد. اگر چوب عمیقاً سوخته، ترک خورده یا بخشهایی از آن حالت زغالی و شکننده پیدا کرده است، بهتر است آن را کنار بگذارید.
کفگیر سیلیکونی
اگر سیلیکون باکیفیت و مقاوم در برابر حرارت باشد، ابتدا آن را با آب گرم و مایع ظرفشویی بشویید. برای لکههای سطحی میتوان از مقدار کمی جوش شیرین و اسفنج نرم استفاده کرد، به شرطی که دستور سازنده اجازه دهد. اگر کفگیر تغییر شکل داده، ذوب شده یا سطح آن آسیب دیده است، بهتر است از استفاده مجدد از آن خودداری کنید.

کفگیر پلاستیکی
اگر پلاستیک در اثر حرارت ذوب، تغییر شکل یا سوخته باشد، تمیزکردن آن لزوماً به معنای قابل استفاده شدن دوباره نیست. در چنین شرایطی تعویض کفگیر انتخاب مطمئنتری است.
نکات مهم برای قابلمههای نچسب و استیل
برای قابلمه نچسب یک قانون مهم دارید: نباید با آن مثل قابلمه استیل رفتار کنید. از موارد زیر استفاده نکنید:
- سیم ظرفشویی
- اسکاچ خیلی زبر
- چاقو یا ابزار فلزی برای کندن سوختگی
- مواد شوینده بسیار قوی
- فشار زیاد هنگام سابیدن
هدف فقط تمیزکردن لکه نیست؛ باید پوشش نچسب نیز سالم بماند. راهنماهای مراقبت از ظروف نچسب بر استفاده از روشهای ملایم و جلوگیری از آسیب به پوشش تأکید میکنند.

برای قابلمه استیل، پس از جداشدن مواد سوخته، آن را با اسفنج نرم بشویید و کاملاً آبکشی و خشک کنید. اگر لکههای تغییر رنگ یا هالههای ناشی از حرارت باقی ماندهاند، بعضی سازندگان استفاده از مقدار مناسبی سرکه سفید را برای این نوع لکهها پیشنهاد میکنند. برای براقتر شدن ظاهر قابلمه نیز در پایان با یک دستمال نرم و خشک آن را پاک کنید.
کارهایی که نباید انجام دهید
- قابلمه داغ را ناگهان زیر آب سرد نگیرید.
- روی ظروف نچسب سیم ظرفشویی نکشید.
- از وایتکس یا شویندههای حاوی کلر برای ظروف آشپزی استفاده نکنید، مگر اینکه سازنده صراحتاً اجازه داده باشد.
- مواد مختلف شوینده را بدون اطلاع از سازگاری آنها با هم مخلوط نکنید.
- برای کندن سوختگی از چاقو یا وسیله فلزی استفاده نکنید.
- اگر پوشش نچسب پوستهپوسته، عمیقاً خراشیده یا جدا شده است، فقط به فکر تمیزکردن آن نباشید؛ زمان تعویض ظرف را بررسی کنید.
دستورالعمل ساده برای نجات قابلمه سوخته
- قابلمه را خنک کنید.
- مواد اضافه را جدا کنید.
- با آب گرم و مایع ظرفشویی خیس کنید.
- برای لکههای مقاوم، خمیر جوش شیرین و آب درست کنید.
- اجازه دهید خمیر مدتی روی لکه بماند.
- با اسفنج غیرزبر تمیز کنید.
- در صورت مناسب بودن جنس ظرف، از روش حرارتی یا سرکه طبق دستور سازنده استفاده کنید.
- کاملاً آبکشی و خشک کنید.
جمعبندی
قابلمه سوخته لزوماً به معنای خراب شدن آن نیست. اگر جنس ظرف را بشناسید و از روشهای ملایم شروع کنید، بسیاری از لکههای سوختگی و غذای چسبیده را میتوان بدون سابیدن شدید برطرف کرد. در بیشتر موارد، خیس کردن اولیه، آب گرم، مایع ظرفشویی، جوش شیرین و یک اسفنج غیرزبر نقطه شروع خوبی هستند. در ظروف نچسب و چدنی باید احتیاط بیشتری داشت و همیشه دستور مراقبت سازنده را در اولویت قرار داد.

















منبع و مطالعه بیشتر: دلگرم




