خبرچینی کودکان یکی از رفتارهایی است که والدین و مربیان اغلب با آن مواجه می‌شوند. کودکان ممکن است بارها بگویند: «او به من دست زد»، «او اسباب‌بازی‌ام را برداشت» یا «او درس نمی‌خواند». واکنش بزرگسالان معمولاً ترکیبی از نگرانی، خشم و سردرگمی است، اما علت این رفتار همیشه یکسان نیست.
خبرچینی در کودکان چیست؟
خبرچینی به معنای گزارش دادن رفتار دیگران به بزرگسالان است که ممکن است با اهداف مختلفی انجام شود؛ از جمله جلب توجه، کسب تأیید، انتقام یا حفاظت از خود و دیگران. با این حال، همه گزارش‌ها خبرچینی نیستند؛ گزارش دادن رفتارهای خطرناک یا آزارگرانه نشانه مسئولیت‌پذیری کودک است.
علت خبرچینی کردن کودکان
دلایل رشدی و شناختی
<pیکی از دلایل اصلی خبرچینی کودکان، مرحله رشد شناختی آنهاست. کودکان خردسال هنوز نمی‌توانند تفاوت بین تخلفات جدی و رفتارهای معمولی را درک کنند و قوانین را به صورت سیاه و سفید می‌بینند. آنها با خبرچینی در حال یادگیری مرزهای اجتماعی هستند و این رفتار معمولاً با رشد مهارت‌های اجتماعی کاهش می‌یابد.
نیاز به توجه و تأیید
کودکان ممکن است با خبرچینی توجه والدین یا معلمان را جلب کنند، حتی اگر این توجه منفی باشد. این رفتار اغلب ناشی از نیاز عاطفی به دیده شدن و تأیید است، به ویژه اگر کودک در خانه احساس کمبود توجه داشته باشد.
کسب قدرت و کنترل
برخی کودکان از خبرچینی برای افزایش قدرت و کنترل در محیط‌های اجتماعی استفاده می‌کنند. اگر بزرگسالان بدون بررسی دقیق همیشه طرف کودک خبرچین را بگیرند، این رفتار تقویت می‌شود و کودک یاد می‌گیرد که خبرچینی ابزاری برای کنترل دیگران است.
حسادت و رقابت
حسادت میان خواهر و برادر یا همسالان می‌تواند باعث خبرچینی شود. کودک ممکن است با این رفتار تلاش کند توجه بزرگسالان را به خود جلب کند یا رقیب را کوچک جلوه دهد. این نوع خبرچینی بیشتر نشانه ناراحتی عاطفی است تا بدخواهی.
الگوگیری از بزرگسالان
کودکان رفتار بزرگسالان را تقلید می‌کنند. اگر والدین یا معلمان زیاد درباره رفتار دیگران صحبت کنند یا از کودک بخواهند همه چیز را گزارش کند، خبرچینی تقویت می‌شود. بهتر است بزرگسالان به کودک بیاموزند که تمرکز بر رفتار خود و حل مسئله مهم‌تر است.
کمبود مهارت حل مسئله و بیان احساسات
کودکانی که مهارت کافی در بیان احساسات و حل اختلاف ندارند، ممکن است به خبرچینی پناه ببرند. آموزش مهارت‌هایی مانند بیان احساس، مذاکره و درخواست کمک محترمانه می‌تواند این رفتار را کاهش دهد.
اضطراب و نیاز به امنیت
برخی کودکان به دلیل اضطراب زیاد و ترس از تنبیه، خبرچینی می‌کنند. این رفتار نشانه ترس است و والدین باید با ایجاد احساس امنیت به کودک کمک کنند تا مسئول رفتار دیگران نباشد مگر در موقعیت‌های خطرناک.
نقش مدرسه و همسالان
محیط مدرسه و رفتار معلمان نیز در شکل‌گیری خبرچینی تأثیر دارد. اگر معلمان از دانش‌آموزان بخواهند همه رفتارها را گزارش کنند یا دانش‌آموزان برای جلب توجه معلم خبرچینی کنند، این رفتار تقویت می‌شود. ایجاد فضایی برای حل مشکلات از طریق گفت‌وگو اهمیت دارد.
تفاوت خبرچینی و گزارش‌دهی مسئولانه
گزارش‌دهی مسئولانه زمانی است که کودک برای حفاظت از خود یا دیگران در برابر آسیب یا خطر به بزرگسال مراجعه می‌کند. خبرچینی منفی معمولاً برای جلب توجه یا کنترل دیگران است. والدین می‌توانند با پرسیدن سوالاتی مانند «آیا کسی آسیب می‌بیند؟» به کودک کمک کنند نیت خود را بشناسد و رفتار مناسب را انتخاب کند.
راهکارهای والدین برای مدیریت خبرچینی کودکان
واکنش والدین باید آرام، محترمانه و آموزشی باشد. سرزنش یا تنبیه شدید معمولاً مشکل را حل نمی‌کند و ممکن است کودک را به پنهان‌کاری سوق دهد. ابتدا به کودک گوش دهید و هدف او را بپرسید. اگر مشکل کوچک است، کودک را تشویق کنید خودش راه‌حل ارائه دهد و اگر مسئله جدی است، از گزارش‌دهی او قدردانی کنید و اقدام مناسب انجام دهید. همچنین باید رفتارهای مسئولانه و همدلانه کودک را تقویت کرد و به او مهارت‌های بیان احساسات، رعایت مرزهای شخصی و حل اختلاف از طریق گفت‌وگو را آموزش داد.
منبع و مطالعه بیشتر: دلگرم
