کچلیک بشتباش یکی از خوراک‌های سنتی و محبوب مازندران است که به‌سادگی و با مواد اولیه در دسترس تهیه می‌شود. این غذا بر پایه کدو سبز و عدس است و به دلیل نداشتن گوشت، گزینه‌ای سبک و کم‌هزینه برای دوستداران غذاهای گیاهی به شمار می‌رود.
مواد لازم برای تهیه کچلیک بشتباش
- کدو سبز: ۵۰۰ تا ۶۰۰ گرم
- عدس: ۲۰۰ گرم (حدود ۱ پیمانه)
- پیاز متوسط: ۲ عدد
- سیر: ۲ تا ۳ حبه
- رب گوجه فرنگی: ۲ قاشق غذاخوری
- زردچوبه: ۱ قاشق چای‌خوری
- فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
- نمک: به مقدار لازم
- روغن: به مقدار لازم
- آب نارنج یا آبغوره: ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری (اختیاری)
- آب جوش: حدود نصف تا ۱ پیمانه
- نان تازه یا برنج برای سرو
مراحل تهیه کچلیک بشتباش
۱. آماده‌سازی عدس
<pابتدا عدس را پاک کرده و چند بار بشویید. بهتر است آن را ۱ تا ۲ ساعت در آب بخیسانید. سپس با حدود ۳ پیمانه آب تازه داخل قابلمه بریزید و روی حرارت متوسط بگذارید تا ۲۰ تا ۳۰ دقیقه نیم‌پز شود. دانه‌های عدس باید نرم شوند اما له نشوند.
۲. خرد کردن کدو
کدوهای سبز را بشویید و خشک کنید. پوست کدو را نگرفته و آن را به قطعات مکعبی متوسط خرد کنید. اگر کدوها بزرگ و پرآب هستند، قطعات را کمی درشت‌تر ببرید تا در پخت له نشوند.
۳. تفت دادن پیاز و سیر
پیازها را پوست گرفته و نگینی خرد کنید. در قابلمه‌ای مناسب روغن بریزید و پیاز را ۷ تا ۱۰ دقیقه تفت دهید تا سبک و طلایی شود. سپس سیر خرد شده را اضافه کرده و فقط ۳۰ ثانیه تفت دهید تا عطر آن آزاد شود. زردچوبه و فلفل سیاه را اضافه کرده و ۲۰ ثانیه دیگر تفت دهید.
۴. افزودن رب گوجه فرنگی
رب گوجه فرنگی را به مواد اضافه کنید و ۲ تا ۳ دقیقه تفت دهید تا رنگ رب باز شود و بوی خامی آن از بین برود. این مرحله باعث بهبود رنگ و طعم خوراک می‌شود.
۵. اضافه کردن کدو
کدوهای خرد شده را به قابلمه اضافه کنید و ۵ تا ۷ دقیقه تفت دهید تا کمی نرم شوند و به مواد آغشته شوند. نیازی به سرخ شدن کامل کدو نیست.
۶. افزودن عدس و پخت نهایی
عدس نیم‌پز را به قابلمه اضافه کنید و به آرامی هم بزنید تا کدوها له نشوند. سپس نصف تا یک پیمانه آب جوش بریزید و اجازه دهید مایع به جوش بیاید. حرارت را کم کرده و در قابلمه را بگذارید تا ۲۵ تا ۳۰ دقیقه بپزد و آب اضافی کشیده شود.
۷. جا افتادن خوراک
در پایان پخت، آب اضافی باید تبخیر شده و خوراک غلیظ شود. اگر آب غذا زود تمام شد و مواد هنوز نپخته بودند، کمی آب جوش اضافه کنید. در صورت آبکی بودن، در قابلمه را بردارید و اجازه دهید چند دقیقه روی حرارت ملایم بپزد تا غلیظ شود.
۸. افزودن چاشنی ترش
در ۵ دقیقه پایانی پخت، نمک را اندازه کنید و در صورت تمایل ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری آب نارنج یا آبغوره اضافه کنید تا طعم ترش و عطر آن در غذا حفظ شود.
۹. سرو کچلیک بشتباش
پس از اتمام پخت، شعله را خاموش کرده و اجازه دهید خوراک ۱۰ دقیقه استراحت کند. سپس آن را در ظرف سرو بکشید و با نان تازه، برنج کته، پیاز خام و سبزی خوردن میل کنید.
نکات مهم برای تهیه کچلیک بشتباش خوش‌طعم
- کدو را با پوست استفاده کنید تا شکل آن در پخت بهتر حفظ شود.
- عدس را بیش از حد نپزید تا له نشود.
- رب گوجه را خوب تفت دهید تا بوی خامی آن گرفته شود.
- سیر را نسوزانید چون طعم غذا را تلخ می‌کند.
- آب خوراک باید در پایان غلیظ باشد و شبیه خورش رقیق نباشد.
- چاشنی ترش را در دقایق پایانی اضافه کنید تا عطر و طعم آن حفظ شود.
با چه چیزهایی کچلیک بشتباش سرو می‌شود؟
این خوراک را می‌توان همراه با نان تازه، برنج کته، سبزی خوردن، پیاز خام، ترشی محلی، ماست و آب نارنج سرو کرد. در دستورهای سنتی معمولاً نان یا برنج به عنوان همراه پیشنهاد شده است.
جمع‌بندی
کچلیک بشتباش یک غذای ساده، خوش‌طعم و بدون گوشت از مازندران است که با کدو سبز، عدس، پیاز، سیر و رب گوجه تهیه می‌شود. مهم‌ترین نکات در تهیه این خوراک نیم‌پز بودن عدس، تفت مناسب رب، استفاده از کدو تازه و کنترل آب غذا است. افزودن کمی آب نارنج یا آبغوره در پایان پخت، طعم و عطر خاصی به این غذای شمالی می‌بخشد.
منبع و مطالعه بیشتر: دلگرم
