آش حبوبات و برنج یکی از غذاهای سنتی و مغذی است که با ترکیب متنوعی از حبوبات، برنج، گوجه فرنگی، ادویه‌های معطر و آلو بخارا تهیه می‌شود. وجود نخود، لوبیا، عدس و ماش در کنار برنج باعث می‌شود این آش بافتی غلیظ و دلچسب داشته باشد و برای روزهای سرد سال بسیار مناسب باشد.
مواد لازم برای آش حبوبات و برنج
- پیاز: ۲ عدد
- سیر: ۳ حبه
- روغن: ۴ قاشق غذاخوری
- نمک: ۳ قاشق چای‌خوری
- گوجه فرنگی خردشده کنسروی: ۴۰۰ گرم
- تخم گشنیز: ۱ قاشق چای‌خوری
- شوید خشک: ۱ قاشق چای‌خوری
- جعفری خشک: ۱ قاشق چای‌خوری
- پرک فلفل قرمز: ۱ قاشق چای‌خوری
- زردچوبه: نصف قاشق چای‌خوری
- فلفل سیاه: نصف قاشق چای‌خوری
- پودر دانه انار: ۱ قاشق غذاخوری
- آب جوش: ۲ لیتر
- برنج دانه گرد: ۱ پیمانه (حدود ۱۸۰ گرم)
- ماش: ۵ قاشق غذاخوری
- عدس قرمز: ۱ قاشق غذاخوری
- عدس: ۵ قاشق غذاخوری
- نخود پخته: ۳۰۰ گرم
- لوبیا قرمز پخته: ۳۰۰ گرم
- آلو بخارا: ۱۲ عدد
- آب لیمو: ۴۰ میلی‌لیتر
مراحل تهیه آش حبوبات با برنج
آماده کردن پیاز و ادویه‌ها
ابتدا پیازها را خرد کرده و همراه با سیر و روغن داخل زودپز بریزید. مواد را ۲ تا ۳ دقیقه تفت دهید تا پیاز نرم و براق شود. سپس گوجه فرنگی خردشده را اضافه کرده و ۲ تا ۳ دقیقه دیگر تفت دهید. تخم گشنیز، شوید خشک، جعفری خشک، پرک فلفل قرمز، زردچوبه، فلفل سیاه و پودر دانه انار را اضافه کنید و مواد را کمی هم بزنید تا ادویه‌ها عطر خود را آزاد کنند.
اضافه کردن آب و حبوبات
۲ لیتر آب جوش به مواد اضافه کنید و اجازه دهید آب به جوش برسد. در این فاصله، برنج، ماش، عدس قرمز و عدس را چند بار با آب بشویید. پس از جوش آمدن آب داخل زودپز، برنج و حبوبات شسته شده را اضافه کنید. سپس نخود پخته، لوبیا قرمز پخته و آلو بخارا را داخل زودپز بریزید و اجازه دهید مواد دوباره به جوش بیایند.
پخت آش در زودپز
پس از جوش آمدن مواد، در زودپز را ببندید. وقتی زودپز به فشار کامل رسید، حرارت را کم کنید و اجازه دهید آش ۱۵ دقیقه بپزد. پس از پایان زمان پخت، شعله را خاموش کرده و اجازه دهید فشار زودپز به صورت طبیعی خارج شود. تنها پس از خروج کامل فشار، در زودپز را باز کنید. در مرحله پایانی، ۴۰ میلی‌لیتر آب لیمو و کمی گشنیز تازه اضافه کنید و آش را به آرامی هم بزنید.
اگر آلوهای بخارا هسته‌دار هستند، می‌توانید قبل از سرو هسته آن‌ها را خارج کنید؛ در غیر این صورت هنگام خوردن مراقب هسته‌ها باشید.
سس ماست و سیر برای سرو
یکی از چاشنی‌های مناسب برای این آش، ترکیب ساده ماست و سیر است. برای تهیه آن، ماست ساده را با سیر خرد یا رنده شده و کمی نمک مخلوط کنید. این سس را می‌توانید جداگانه در کنار آش سرو کنید یا مقدار کمی از آن را روی هر کاسه بریزید.
نکاتی برای سرو خوشمزه‌تر آش حبوبات
برای کامل‌تر شدن طعم و ظاهر آش می‌توانید از ترکیبات زیر استفاده کنید:
- زرشک: ۳ قاشق چای‌خوری
- روغن بذر کتان: ۱.۵ قاشق غذاخوری
- روغن زیتون: ۱.۵ قاشق غذاخوری
- سماق، شوید خشک، پیازچه خشک و گشنیز تازه خردشده: به مقدار لازم
در زمان سرو، مقداری زرشک، سماق، شوید خشک و گشنیز تازه روی آش بریزید و روغن زیتون و روغن بذر کتان را به عنوان چاشنی اضافه کنید. افزودن گشنیز تازه در آخرین مرحله، عطر بسیار خوبی به آش می‌دهد.
نکات مهم در تهیه آش حبوبات
- برنج، ماش و انواع عدس را قبل از استفاده چند بار بشویید.
- نخود و لوبیا از قبل پخته شده باشند.
- پس از رسیدن زودپز به فشار کامل، ۱۵ دقیقه زمان پخت در نظر بگیرید.
- برای باز کردن زودپز عجله نکنید و اجازه دهید فشار به طور طبیعی خارج شود.
- آب لیمو را در پایان پخت اضافه کنید تا طعم تازه‌تر باقی بماند.
- آلو بخارا طعم ملس و متفاوتی به آش می‌دهد؛ در صورت هسته‌دار بودن، هنگام سرو مراقب هسته‌ها باشید.
- اگر آش پس از پخت بیش از حد غلیظ شد، هنگام گرم کردن مجدد می‌توانید کمی آب جوش اضافه کنید.
- مقدار سماق، شوید، پیازچه و گشنیز را بر اساس ذائقه خود تنظیم کنید.
- ترکیب ماست و سیر در کنار آش، طعم آن را متعادل‌تر و دلچسب‌تر می‌کند.
ارزش غذایی آش حبوبات و برنج
ترکیب نخود، لوبیا، عدس و ماش این آش را به غذایی سرشار از فیبر و مواد مغذی تبدیل می‌کند. برنج منبع انرژی است و گوجه فرنگی، سبزی‌های معطر و ادویه‌ها به تنوع مواد مغذی و طعم غذا کمک می‌کنند. همچنین استفاده از روغن زیتون و روغن بذر کتان، چربی‌های گیاهی سالم را به این غذا اضافه می‌کند. به همین دلیل، این آش می‌تواند به عنوان یک وعده غذایی گرم و سیرکننده، به ویژه در فصل‌های سرد، مورد استفاده قرار گیرد.
جمع‌بندی
آش حبوبات و برنج با آلو بخارا، غذایی غلیظ، خوش‌عطر و سیرکننده است که از ترکیب برنج، نخود، لوبیا، عدس، ماش، گوجه فرنگی و ادویه‌های مختلف تهیه می‌شود. استفاده از زودپز زمان پخت را کوتاه می‌کند و افزودن آب لیمو در پایان و سرو با زرشک، سماق، گشنیز تازه و سس ماست و سیر، طعم آن را کامل می‌کند. این آش گزینه‌ای مناسب برای وعده‌های خانگی و گرم است.
منبع و مطالعه بیشتر: دلگرم
