طرز تهیه شوید خولی گیلانی موضوع اصلی این مطلب است و در ادامه نکات آن را بررسی می‌کنیم.
شویید خولی از خورش‌های محبوب و سنتی گیلان است که طعمی ترش و عطری دلنشین دارد. این غذا با مرغ، شوید خشک یا تازه، آلوچه یا آلو خورشتی، سیر و تخم مرغ تهیه می‌شود و معمولاً همراه با برنج یا کته سرو می‌شود. در دستورهای مختلف محلی، ترکیبات و میزان مواد کمی متفاوت است؛ مثلاً در برخی نسخه‌ها از رب آلوچه یا رب انار ترش استفاده می‌شود و در برخی دیگر گوجه سبز یا آلو جایگزین می‌شود.
طرز تهیه شوید خولی گیلانی: مواد لازم برای ۴ نفر
- مرغ: ۴ تکه
- شوید خشک: ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری
- آلو خورشتی یا آلوچه خشک: ۱۵ عدد
- پیاز متوسط: ۱ عدد
- سیر: ۳ حبه
- رب گوجه فرنگی: ۱ قاشق غذاخوری
- رب آلوچه یا رب انار ترش: ۱ قاشق غذاخوری
- تخم مرغ: ۱ عدد
- آب جوش: حدود ۲ لیوان
- زردچوبه: ۱ قاشق چای‌خوری
- فلفل سیاه و نمک: به مقدار لازم
- روغن: به مقدار لازم
مراحل تهیه شوید خولی گیلانی
مرحله اول: آماده کردن مرغ
تکه‌های مرغ را بشویید و پس از خشک شدن، با کمی روغن در قابلمه یا تابه مناسب تفت دهید تا اطراف آن کمی طلایی شود. مقداری زردچوبه و فلفل سیاه به مرغ اضافه کنید و سپس مرغ را موقتاً از قابلمه خارج نمایید.
مرحله دوم: تفت دادن پیاز و سیر
پیاز را نگینی خرد کنید و در همان روغن تفت دهید تا سبک و طلایی شود. سپس سیر رنده شده را اضافه کنید و حدود ۳۰ ثانیه تفت دهید. مراقب باشید سیر نسوزد چون تلخی به خورش منتقل می‌شود.
مرحله سوم: اضافه کردن رب‌ها
رب گوجه فرنگی را به پیاز و سیر اضافه کنید و حدود یک دقیقه تفت دهید تا رنگ رب باز شود. سپس رب آلوچه یا رب انار ترش را اضافه کنید. این ترکیب رب ترش با آلو طعم متمایز و خاصی به خورش می‌دهد.
مرحله چهارم: پخت مرغ و آلو
مرغ‌های سرخ شده را دوباره داخل قابلمه قرار دهید. آلوها را که از قبل شسته‌اید اضافه کنید و حدود دو لیوان آب جوش داخل قابلمه بریزید. درب قابلمه را بگذارید و اجازه دهید با حرارت ملایم حدود ۳۰ تا ۴۵ دقیقه بپزد تا مرغ کاملاً نرم و آلوها لطیف شوند.
مرحله پنجم: آماده کردن شوید
در تابه‌ای کوچک کمی روغن بریزید و شوید خشک را با حرارت ملایم حدود یک دقیقه تفت دهید. سپس سیر رنده شده را اضافه کنید و خیلی کوتاه تفت دهید تا تلخ نشود. در برخی نسخه‌ها تخم مرغ به این ترکیب اضافه و کمی هم زده می‌شود تا خودش را بگیرد.
مرحله ششم: اضافه کردن شوید و تخم مرغ به خورش
تخم مرغ را در ظرفی جداگانه بشکنید و هم بزنید. سپس به ترکیب شوید و سیر اضافه کنید و حدود یک دقیقه هم بزنید تا تخم مرغ کمی خودش را بگیرد. این مخلوط را به خورش اضافه کنید و به آرامی هم بزنید. حرارت را کم کنید و اجازه دهید خورش ۲۰ تا ۳۰ دقیقه دیگر آرام بجوشد تا غلیظ و جاافتاده شود. در برخی نسخه‌ها تخم مرغ مستقیماً در اواخر پخت شکسته می‌شود و به شکل تکه‌های درشت‌تر پخته می‌شود.
مرحله آخر: سرو شوید خولی
وقتی خورش غلیظ شد و روغن روی آن نشست، شوید خولی آماده است. آن را در ظرف سرو بکشید و همراه کته یا برنج ایرانی سرو کنید. ترکیب برنج زعفرانی با طعم ترش و معطر شوید خولی، غذایی شمالی و بسیار دلچسب می‌سازد.
نکات مهم برای خوشمزه‌تر شدن شوید خولی
- در مصرف شوید زیاده‌روی نکنید چون ممکن است طعم خورش تلخ شود.
- استفاده از قسمت‌های چرب‌تر مرغ مانند ران، بافت نرم‌تر و طعم بهتری ایجاد می‌کند.
- طعم ترش آلو یا رب آلوچه را متناسب با ذائقه تنظیم کنید.
- اگر می‌خواهید خورش سبزتر و شویدمحورتر باشد، می‌توانید مقدار رب گوجه را کاهش دهید یا حذف کنید.
- خورش را با حرارت ملایم بپزید تا آب اضافی کاهش یافته و خورش غلیظ و لعاب‌دار شود.
آیا می‌توان به جای مرغ از گوشت دیگری استفاده کرد؟
بله، در برخی دستورهای محلی اردک جایگزین مرغ می‌شود، اما مرغ گزینه رایج‌تر و سریع‌تری برای تهیه این خورش است.
جمع‌بندی
شویید خولی گیلانی انتخابی عالی برای علاقه‌مندان به غذاهای محلی شمالی است. ترکیب شوید معطر، مرغ، آلوچه، سیر و تخم مرغ طعمی ملس و متفاوت به این خورش می‌دهد که همراه با برنج زعفرانی یک وعده کامل و خوش‌عطر را روی سفره شما می‌آورد.
منبع و مطالعه بیشتر: دلگرام
